اگر به‌تازگی گوشی نو، دست‌دوم یا مسافری خریده‌اید، احتمالاً با عبارت‌هایی مانند «همتا ریجستری»، «فعال‌سازی گوشی» یا «انتقال مالکیت در سامانه همتا» روبه‌رو شده‌اید. رجیستری گوشی یکی از مهم‌ترین اقداماتی است که باید پس از خرید تلفن همراه انجام دهید؛ زیرا در صورت ثبت‌نشدن صحیح دستگاه، ممکن است پس از مدتی امکان استفاده از شبکه اپراتورهای تلفن همراه را از دست بدهید.
سامانه همتا برای مدیریت دستگاه‌های سیم‌کارت‌خور، استعلام اصالت، فعال‌سازی و انتقال مالکیت گوشی راه‌اندازی شده است. در این راهنما، تمام مراحل رجیستری و فعال‌سازی گوشی را به زبان ساده بررسی می‌کنیم.
رجیستری گوشی چیست؟
رجیستری گوشی فرایندی است که از طریق آن، قانونی‌بودن ورود یک دستگاه سیم‌کارت‌خور به کشور و مجازبودن استفاده از آن در شبکه تلفن همراه بررسی می‌شود. هر گوشی دارای یک شناسه منحصربه‌فرد به نام IMEI است. این شناسه در سامانه‌های مربوط به طرح رجیستری ثبت می‌شود و وضعیت قانونی دستگاه را مشخص می‌کند.
هدف اصلی طرح رجیستری، جلوگیری از ورود غیرقانونی تلفن همراه، حمایت از حقوق خریداران و کاهش فروش گوشی‌های قاچاق است. بنابراین هنگام خرید گوشی نباید فقط به نو بودن، پلمپ بودن یا داشتن جعبه توجه کنید؛ بلکه لازم است شناسه IMEI آن را نیز استعلام بگیرید.
سامانه همتا چیست؟
سامانه همتا، سامانه‌ای برای مدیریت تجهیزات دارای سیم‌کارت است. کاربران از طریق این سامانه می‌توانند خدمات زیر را انجام دهند:
استعلام اصالت گوشی
فعال‌سازی دستگاه برای یک سیم‌کارت
انتقال مالکیت گوشی دست‌دوم
مشاهده دستگاه‌های ثبت‌شده
افزودن دستگاه
پیگیری برخی مشکلات مرتبط با رجیستری
برای استفاده از خدمات همتا می‌توانید به سامانه اینترنتی همتا مراجعه کنید یا کد دستوری *۷۷۷۷# را شماره‌گیری کنید.
تفاوت رجیستری و فعال‌سازی گوشی چیست؟
این دو اصطلاح معمولاً به‌جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما دقیقاً یک معنی ندارند.
رجیستری به ثبت قانونی شناسه IMEI دستگاه در شبکه مربوط می‌شود. فعال‌سازی نیز مرحله‌ای است که در آن گوشی با استفاده از کد فعال‌سازی، به شماره سیم‌کارت خریدار متصل می‌شود.
گوشی‌هایی که از مسیر قانونی وارد کشور شده‌اند، باید شناسه معتبر داشته باشند؛ اما خریدار همچنان لازم است دستگاه را با کد فعال‌سازی به نام سیم‌کارت خود فعال کند. به همین دلیل، رجیستر بودن گوشی به‌تنهایی کافی نیست و فعال‌سازی نیز باید با موفقیت انجام شود.
چگونه شناسه IMEI گوشی را پیدا کنیم؟
شناسه IMEI یک کد ۱۵ رقمی است که هویت دستگاه را مشخص می‌کند. برای مشاهده این شناسه می‌توانید کد زیر را در گوشی شماره‌گیری کنید:
*#06#
IMEI معمولاً روی جعبه گوشی و گاهی روی بدنه، خشاب سیم‌کارت یا بخش اطلاعات دستگاه نیز درج شده است.
اگر گوشی دو سیم‌کارته باشد، احتمالاً دو شناسه IMEI مشاهده خواهید کرد. هنگام خرید، تمام شناسه‌های نمایش‌داده‌شده را با اطلاعات روی جعبه تطبیق دهید و وضعیت هرکدام را بررسی کنید.
استعلام اصالت گوشی در سامانه همتا
مهم‌ترین کاری که باید پیش از پرداخت هزینه گوشی انجام دهید، استعلام اصالت دستگاه است. حتی اگر گوشی کاملاً نو و پلمپ به نظر برسد، بدون استعلام همتا نباید از قانونی‌بودن آن مطمئن شوید.
برای استعلام اصالت از طریق کد دستوری مراحل زیر را انجام دهید:
کد *۷۷۷۷# را شماره‌گیری کنید.
گزینه «استعلام اصالت» را انتخاب کنید.
شناسه ۱۵ رقمی IMEI را بدون فاصله وارد کنید.
منتظر دریافت نتیجه استعلام از سامانه همتا بمانید.
اطلاعات اعلام‌شده را با برند، مدل و مشخصات واقعی گوشی تطبیق دهید.
پیش از بازکردن جعبه، IMEI درج‌شده روی بسته‌بندی را استعلام کنید. پس از بازکردن جعبه نیز با شماره‌گیری *#۰۶# مطمئن شوید شناسه داخل گوشی با شناسه روی جعبه یکسان است.
اگر مدل یا برند اعلام‌شده در پاسخ استعلام با دستگاه موردنظر تفاوت دارد، از خرید آن خودداری کنید.
آموزش فعال‌سازی گوشی نو در سامانه همتا
برای فعال‌سازی گوشی نو به سه مورد نیاز دارید:
شناسه IMEI دستگاه
شماره سیم‌کارتی که گوشی باید به نام آن فعال شود
کد فعال‌سازی دستگاه
کد فعال‌سازی گوشی‌های قانونی معمولاً روی جعبه، کارت گارانتی یا برچسب شرکت واردکننده قرار دارد. اگر کد در بسته‌بندی وجود نداشت، آن را از فروشنده یا شرکت واردکننده قانونی مطالبه کنید.
فعال‌سازی گوشی با کد دستوری همتا
سیم‌کارت موردنظر را داخل گوشی قرار دهید.
کد *۷۷۷۷# را شماره‌گیری کنید.
گزینه «فعال‌سازی» را انتخاب کنید.
شناسه IMEI گوشی را وارد کنید.
شماره سیم‌کارت خریدار را ثبت کنید.
کد فعال‌سازی را وارد کنید.
مشخصات نمایش‌داده‌شده را بررسی و تأیید کنید.
منتظر پیام موفقیت‌آمیزبودن فعال‌سازی بمانید.
بهتر است فعال‌سازی گوشی در همان فروشگاه و در حضور فروشنده انجام شود. تا زمانی که پیام موفقیت‌آمیزبودن عملیات را دریافت نکرده‌اید، خرید را نهایی نکنید.
رجیستری و انتقال مالکیت گوشی دست‌دوم
در خرید گوشی دست‌دوم، فقط استعلام اصالت کافی نیست. فروشنده باید مالکیت دستگاه را به شماره سیم‌کارت خریدار منتقل کند. در غیر این صورت، گوشی همچنان در سامانه همتا به نام سیم‌کارت مالک قبلی باقی می‌ماند.
مراحل کلی انتقال مالکیت گوشی عبارت‌اند از:
فروشنده کد *۷۷۷۷# را با سیم‌کارت مالک فعلی شماره‌گیری می‌کند.
گزینه «انتقال مالکیت» را انتخاب می‌کند.
شناسه IMEI دستگاه موردنظر را انتخاب یا وارد می‌کند.
شماره سیم‌کارت خریدار را ثبت می‌کند.
اطلاعات را بررسی و عملیات را تأیید می‌کند.
کد فعال‌سازی برای خریدار ارسال می‌شود.
خریدار با استفاده از کد دریافت‌شده، گوشی را برای سیم‌کارت خود فعال می‌کند.
انتقال مالکیت باید هم‌زمان با معامله انجام شود. وعده فروشنده برای انتقال مالکیت در روزهای آینده می‌تواند خریدار را با مشکلات جدی مواجه کند.
رجیستری گوشی مسافری چگونه انجام می‌شود؟
گوشی مسافری دستگاهی است که همراه مسافر و از خارج کشور وارد می‌شود. ثبت چنین دستگاهی ابتدا از مسیر گمرک انجام می‌شود و پس از تأیید اطلاعات و پرداخت هزینه‌های قانونی، امکان فعال‌سازی آن در سامانه همتا فراهم خواهد شد.
طبق راهنمای منتشرشده توسط شهر فرودگاهی امام خمینی، مسافر باید دستگاه را هنگام ورود اظهار کند و فرایند مربوط به ثبت اینترنتی آن را در مهلت تعیین‌شده انجام دهد. شرایط، محدودیت‌ها و مبالغ رجیستری گوشی مسافری ممکن است تغییر کند؛ بنابراین پیش از هر اقدامی، اطلاعات روز را از سامانه گمرک یا راهنمای رجیستری تلفن همراه شهر فرودگاهی امام خمینی بررسی کنید.
هزینه رجیستری گوشی مسافری عدد ثابتی نیست و به عواملی مانند مدل دستگاه، ارزش گمرکی، نرخ ارز محاسباتی و تعرفه‌های جاری بستگی دارد. به همین دلیل، به مبلغ‌هایی که در شبکه‌های اجتماعی یا سایت‌های غیررسمی منتشر می‌شوند اعتماد نکنید.
مشکلات متداول همتا ریجستری
کد فعال‌سازی گوشی را ندارم
اگر گوشی نو و دارای واردات قانونی است، کد فعال‌سازی باید از طریق فروشنده، شرکت واردکننده، جعبه یا کارت گارانتی در اختیار شما قرار گیرد. از خرید کد فعال‌سازی در کانال‌ها و سایت‌های ناشناس خودداری کنید.
پیام «شناسه دستگاه معتبر نیست» نمایش داده می‌شود
ابتدا IMEI را دوباره بررسی کنید. این شناسه باید ۱۵ رقم و بدون فاصله یا علامت اضافی وارد شود. همچنین شناسه نمایش‌داده‌شده با *#۰۶# باید با اطلاعات روی جعبه تطابق داشته باشد.
گوشی دو سیم‌کارته است اما فقط یک IMEI ثبت شده
گوشی‌های دو سیم‌کارته معمولاً دو شناسه IMEI دارند. هر دو شناسه را مشاهده و استعلام کنید. اگر یکی از شناسه‌ها وضعیت نامعتبر داشت، موضوع را از فروشنده، شرکت گارانتی یا پشتیبانی رسمی همتا پیگیری کنید.
گوشی آنتن دارد؛ آیا یعنی رجیستر شده است؟
خیر. آنتن‌داشتن موقت گوشی به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که دستگاه به‌صورت قانونی ثبت و برای سیم‌کارت شما فعال شده است. نتیجه استعلام اصالت و پیام فعال‌سازی موفق همتا معیار مطمئن‌تری هستند.
انتقال مالکیت انجام شده اما کد فعال‌سازی نیامده است
شماره سیم‌کارت خریدار را بررسی کنید و مطمئن شوید انتقال مالکیت با موفقیت ثبت شده است. اگر پیام دریافت نشد، از طریق حساب کاربری سامانه همتا وضعیت دستگاه را بررسی کرده و در صورت ادامه مشکل، از کانال‌های پشتیبانی رسمی کمک بگیرید.
نکات مهم امنیتی هنگام استفاده از سامانه همتا
برای جلوگیری از سوءاستفاده و کلاهبرداری، این نکات را جدی بگیرید:
کد فعال‌سازی را قبل از فروش گوشی در اختیار افراد ناشناس قرار ندهید.
روی لینک‌هایی که از شماره‌های ناشناس ارسال می‌شوند کلیک نکنید.
برای ورود اینترنتی، آدرس سامانه همتا را مستقیماً در مرورگر وارد کنید.
هزینه رجیستری مسافری را فقط از طریق درگاه‌های رسمی پرداخت کنید.
هنگام خرید گوشی دست‌دوم، انتقال مالکیت را به زمان دیگری موکول نکنید.
شناسه‌های IMEI، مدل گوشی و اطلاعات پاسخ استعلام را دقیق تطبیق دهید.
وجود گارانتی یا فاکتور را جایگزین استعلام اصالت ندانید.
پرسش‌های متداول درباره همتا ریجستری
کد رجیستری گوشی چند رقمی است؟
کدی که با عنوان کد فعال‌سازی همتا شناخته می‌شود، معمولاً یک کد شش‌رقمی و یک‌بارمصرف است. این کد با شناسه ۱۵ رقمی IMEI تفاوت دارد.
آیا رجیستری گوشی هزینه دارد؟
فعال‌سازی یک گوشی دارای واردات قانونی در سامانه همتا نباید نیازمند خرید کد از افراد ناشناس باشد. بااین‌حال، گوشی مسافری مشمول هزینه‌های گمرکی و قانونی مربوط به واردات است.
آیا می‌توان گوشی را بدون سیم‌کارت رجیستر کرد؟
برای فعال‌سازی نهایی دستگاه، شماره سیم‌کارت مالک لازم است؛ زیرا گوشی باید در سامانه همتا به یک شماره مشخص متصل شود.
آیا برای تعویض سیم‌کارت باید دوباره رجیستری انجام شود؟
معمولاً نیازی به رجیستری دوباره دستگاه نیست؛ اما مالکیت و وضعیت سیم‌کارت باید در سامانه همتا صحیح باشد. اگر گوشی را به فرد دیگری می‌فروشید، انتقال مالکیت ضروری است.
چگونه بفهمیم گوشی به نام چه شماره‌ای است؟
از بخش مدیریت دستگاه‌ها در حساب کاربری سامانه همتا می‌توانید دستگاه‌های مرتبط با شماره خود را مشاهده کنید. به دلایل امنیتی، اطلاعات کامل مالک قبلی در استعلام عمومی نمایش داده نمی‌شود.
آیا بدون انتقال مالکیت می‌توان گوشی دست‌دوم خرید؟
خیر؛ چنین خریدی ریسک زیادی دارد. انتقال مالکیت باید توسط فروشنده و در زمان معامله انجام شود و خریدار نیز باید دستگاه را با کد جدید برای سیم‌کارت خود فعال کند.
اگر به مطالعه آموزش های بیشتر علاقه دارید یه سر به سایت سامانه ایران بزنید.
گفت‌وگو درباره این آموزش